Đã quá nửa đêm, đề cương vẫn còn dày, hạn nộp bài thì đang đến gần, mà đầu óc không thể tiếp thu thêm chữ nào. Nằm xuống lại trằn trọc nghĩ đến điểm số, đến kỳ vọng của gia đình và của chính mình. Sáng hôm sau thức dậy, cơ thể như đã “cạn pin” trước cả khi bắt đầu một ngày mới. Nếu bạn từng trải qua cảm giác ấy trong mùa thi, bạn không hề đơn độc.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định: ai cũng có lúc căng thẳng, và những suy nghĩ, cảm xúc mạnh mẽ là một phần tự nhiên của căng thẳng. Căng thẳng không có nghĩa là bạn yếu kém. Điều quan trọng là nhận ra nó sớm và biết cách đáp lại, trước khi nó lấy đi sức khỏe và kết quả học tập của bạn.
1. Lắng nghe tín hiệu từ tâm trí và cơ thể
Theo WHO, căng thẳng là trạng thái lo lắng hoặc căng thẳng tinh thần do một hoàn cảnh khó khăn gây ra, và nó tác động đến cả tinh thần lẫn cơ thể:
- Về tinh thần: khó thư giãn, khó tập trung, dễ lo âu, cáu gắt, tâm trạng thất thường;
- Về cơ thể: đau đầu, đau mỏi, khó chịu ở dạ dày, khó ngủ, ăn mất ngon hoặc ăn nhiều hơn bình thường, bồn chồn không yên.
Thỉnh thoảng có vài dấu hiệu này trước kỳ thi là điều dễ hiểu. Nhưng nếu chúng kéo dài và bắt đầu ảnh hưởng đến việc học, sinh hoạt hằng ngày, đó là lúc “pin” của bạn đang báo đỏ và bạn cần quan tâm đến bản thân nhiều hơn.
2. Ba bước “neo” lại bản thân khi áp lực dâng cao
Trong cẩm nang “Doing What Matters in Times of Stress”, WHO giới thiệu kỹ năng “neo” (grounding), có thể thực hành chỉ trong vài phút:
- Nhận diện: dừng lại và gọi tên điều mình đang nghĩ, đang cảm thấy, chẳng hạn “mình đang rất lo về môn này”.
- Chậm lại: kết nối với cơ thể, hít thở chậm để lấy lại nhịp.
- Tập trung trở lại: hướng sự chú ý ra thế giới xung quanh và quay về việc đang làm.
Bài tập không làm áp lực biến mất, nhưng giúp bạn không bị cuốn đi bởi nó và đủ bình tĩnh để làm tiếp việc cần làm.
3. Ôn thi thông minh, chăm sóc bản thân đúng cách
- Có kế hoạch từ sớm: lập lịch ôn tập, ghi những ý chính và chọn cách học phù hợp với mình, vì mỗi người có cách ôn khác nhau.
- Chưa hiểu thì hỏi: giảng viên, bạn bè là nguồn hỗ trợ gần nhất.
- Giấc ngủ là một phần của ôn thi: ngủ và thức dậy vào giờ cố định; hạn chế điện thoại, cà phê trước giờ ngủ.
- Ăn đúng bữa, vận động mỗi ngày: theo WHO, vận động đều đặn, kể cả đi bộ, giúp giảm căng thẳng.
- Giữ kết nối: chia sẻ cảm xúc với người mình tin tưởng; giảm bớt mạng xã hội nếu nó khiến bạn căng thẳng hơn.
- Cho phép mình nghỉ: những khoảng nghỉ ngắn để làm điều mình thích chính là lúc bạn “sạc pin” cho bản thân.
Bước vào phòng thi
- Ăn sáng đầy đủ, đến sớm và chuẩn bị đủ dụng cụ;
- Thấy hồi hộp quá mức? Hít thở chậm vài nhịp trước khi đọc đề;
- Đọc kỹ đề, phân bổ thời gian; gặp câu khó thì làm câu khác trước rồi quay lại sau;
- Dành vài phút cuối để kiểm tra lại bài.
4. Tìm hỗ trợ là một kỹ năng, không phải điểm yếu
WHO khuyến nghị: khi căng thẳng hoặc lo âu kéo dài và ảnh hưởng đến việc học tập, sinh hoạt hằng ngày, hãy tìm đến sự hỗ trợ từ người có chuyên môn hoặc người bạn tin tưởng.
Bạn không cần đợi đến lúc “quá sức” mới tìm đến. Chỉ cần thấy mình đang mệt, đang rối, Tổ Tư vấn học đường – Phòng Công tác Chính trị và Hỗ trợ Sinh viên sẵn sàng lắng nghe và đồng hành cùng bạn. Hoạt động tư vấn hoàn toàn miễn phí. Bạn có thể trao đổi trực tiếp tại văn phòng của Tổ hoặc qua Zalo OA/điện thoại; với những nội dung cần trao đổi riêng tư, bạn có thể đăng ký tư vấn trực tiếp để được tiếp nhận trong môi trường tôn trọng quyền riêng tư.
